Kultura literacka absolwentów szkół średnich u schyłku XX wieku - Sinica Marian

Opis:
Intencją niniejszej książki jest próba określenia drogą badań empirycznych typu i poziomu kultury literackiej absolwentów szkół średnich. Przedstawia ona informacje niezbędne do postawienia diagnozy na temat tego, czy w wyniku szkolnej edukacji polonistycznej i pozaszkolnych doświadczeń literackich absolwent szkoły średniej zostaje wyposażony w kompetencje literackie umożliwiające mu efektywne i wszechstronne korzystanie z rożnych form przekazu literackiego. Publikacja zmierza do sformułowania zasad postępowania dydaktycznego w szkołach, aby skutecznie organizować kształcenie literackie, jak również do konstrukcji systemu wskazań dla polityki państwa dotyczących uprzystępniania i upowszechniania literatury.

Nie należy jednak celów badań nad kulturą literacką wybranej populacji zawężać tylko do wskazania rezultatów szkolnej i pozaszkolnej edukacji literackiej o charakterze pragmatyczno-instrumentalnym i ograniczyć się do odpowiedzi na pytania, w jakim stopniu młodzież została przygotowana do odbioru literatury, do wyboru jej treści i formy, oraz czy zdobyła odpowiednie sprawności i umiejętności recepcyjne pozwalające na swobodne obcowanie z tekstami literackimi. Warto również wiedzieć, jakie są wyniki kształcenia i samokształcenia literackiego w wymiarze podmiotowym (aksjologicznym), który wiąże się z udziałem literatury w rozwoju osobowości, jej miejscem w hierarchii innych wartości kulturalnych, w realizacji określonych potrzeb autotelicznych, gdy już nie istnieje opieka ze strony szkoły, a kontakt z literaturą ma charakter dobrowolny.

W książce wykorzystano dostępne materiały porównawcze, które pozwoliły na uogólnienie wniosków, a także na ukazanie pewnej dynamiki uczestnictwa badanych osób w kulturze literackiej. Z tych względów publikacja nabiera charakteru bardziej ogólnego, o szerszym zasięgu czasowo-przestrzennym.

Publikacja pod względem kompozycyjnym składa się z sześciu rozdziałów oraz z zakończenia w formie wniosków i refleksji. Przedmiotem rozdziału pierwszego są teoretyczno-metodologiczne zagadnienia związane z problematyką badań. Określono w nim podstawowe pojęcia i kategorie teoretyczne potrzebne do analizy i interpretacji materiału empirycznego, sprecyzowano ogólne założenia, problemy i techniki badawcze oraz scharakteryzowano badaną zbiorowość. W rozdziale drugim przedstawiono obraz kontaktów literackich młodzieży, ich zakres i częstotliwość, koncentrując się na czytelnictwie jako podstawowej formie aktywności literackiej. Rozdział trzeci w całości poświęcono procesowi recepcji (odbioru) prozy. Na przykładzie powieści Proces Franza Kafki i Plaża nad Styksem Wojciecha Żukrowskiego przeanalizowano typ i poziom odbioru dwóch utworów o rożnych konwencjach literackich. Czwarty rozdział dotyczy recepcji współczesnej poezji, a piąty koncentruje się na wiedzy literackiej jako głównym składniku kompetencji literackich oraz na niektórych umiejętnościach teoretycznoliterackich. W rozdziale szóstym dokonano próby kompleksowego ujęcia poziomu kultury literackiej i kompetencji literackich oraz globalnej konfrontacji tych dwóch aspektów zachowań literackich w celu ukazania ewentualnego związku między nimi. Zakończenie pracy uzupełnia rejestr rożnych implikacji natury dydaktycznej i ogólnokulturowej wynikających z przeprowadzonych badań.

Henning Mankell

Comedia infantil
Mankell Henning W.A.B.

Wojna domowa w Mozambiku. José Antonio Maria Vaz pewnej nocy słyszy strzały. Chwilę później, na scenie teatru sąsiadującego z jego piekarnią, znajduje rannego chłopca. To Nelio, o którym piekarz słyszał już wiele opowieści. Umierający prosi o przeniesienie go na dach ? tam właśnie opowie swoją dramatyczną historię. Napad bandytów na wioskę, w której urodził się ten chłopiec o niezwykłej mocy, jego tragiczne rozstanie z rodziną, życie na ulicy i w końcu przyłączenie się do gangu. Mankell pisze o krzywdzie dzieci, które musiały szybko wydorośleć i chwycić za broń, aby przetrwać w kraju opętanym wojną domową. Pyta o granicę pomiędzy zwierzętami a ludźmi, szczególnie niewyraźną w czasach wojennych. I ubolewa nad tym, że młodzi ludzie tak często stają się narzędziem w rękach dorosłych walczących z innymi dorosłymi. Piękna, poruszająca, wielowarstwowa powieść, a jednocześnie najważniejsza i najczęściej tłumaczona książka Mankella spoza cyklu kryminalnego. Zawsze jest taka święta godzina w teatrze ? między próbą a spektaklem, między trzecią a piątą. Zazwyczaj wtedy teatr jest pusty. Któregoś razu o tej porze siedziałem na widowni i zastanawiałem się nad tym i owym. Nagle silny wiatr wtargnął przez drzwi i komin na scenę. Po chwili ukazał się słoneczny promień i doznałem olśnienia, jak napisać tę historię. Henning Mankell Mankell jest mistrzem w opowiadaniu historii. ?The San Francisco Chronicle? Pisarstwo godne podziwu... Jego cechą jest poszukiwanie metafory i znaczenia, które czynią prozę Mankella niezmiernie atrakcyjną. ?The Boston Globe? Mankell wpisuje się w świetną tradycję tych pisarzy, których twórczość przekracza granice konkretnego gatunku, po to by stać się literaturą zaangażowaną społecznie i poruszającą.. Michael Ondaatje Comédia infantilłączy w sobie elementy poesji i realizmu w opisach tragicznej rzeczywistości. Bohaterowie są wiarygodni i na długo pozostają w pamięci. To realizm magiczny i prawdziwa literacka magia. ?Östgöta Correspondenten? Autor daje nam czyste arcydzieło. Nie ma innego słowa na określenie tej książki. ?Sundsvalls Tidning? Henning Mankell (ur. 1948), jeden z najpopularniejszych pisarzy szwedzkich. Jednocześnie wybitny dziennikarz i człowiek teatru. Stał się sławny dzięki serii powieści kryminalnych, których bohaterem jest komisarz Wallander. Książki Mankella publikowane są w trzydziestu pięciu krajach. On sam mieszka na przemian w Szwecji i Mozambiku. Pomaga pisarzom afrykańskim, jest zaangażowany w walkę z AIDS, wspomaga również organizacje zajmujące się usuwaniem min przeciwpiechotnych na Czarnym Lądzie. Jego fascynacja Afryką zaowocowała kilkunastoma książkami o tym kontynencie. Nakładem W.A.B. ukazało się dotychczas siedem powieści Mankella: Fałszywy trop (2002), Piąta kobieta (2004), Morderca bez twarzy (2004), Biała lwica (2005), O krok (2006), Psy z Rygi (2006) oraz Mężczyzna, który się uśmiechał (2007). W planach wydawnictwa są też książki dla młodzieży. Comédia infantil (1995) została nominowana do nagrody Nordic Council Literature Prize oraz Swedish Publishers Association?s August Prize. www.henningmankell.com